Aksara Jawa Sinau Sing Sregep

Ukoro “sinau sing sregep” nek ditules nganggo aksoro Jowo yok iku

ꦱꦶꦤꦲꦸꦱꦶꦁꦱꦿꦼꦒꦼꦥ꧀꧈

Ukoro iki kesusun soko telung tembong seng saben tembong kudu ditules kanti ngurusi sandhangan, pasangan, cakra, mbek pangkon supoyo joss karo paugerane aksoro Jowo.

Perangane Tembong mbek Aksoro Jowo

Ukoro “sinau sing sregep” kui kesusun soko telung tembong. Saben tembong ndue coro panulise dhewe-dhewe nek digenti nganggo aksoro Jowo. Gae menulis kanti betol, kudu mangerteni disek kepie coro merang wondho utowo suku kata saben tembong kuimeng. Bar mangerteni perangane wondho, lagi weneh sandhangan seng joss gae saben aksarane.

Tembong kapisan yok iku “sinau” seng kaperang dadi telung wondho, yok iku “si”, “na”, mbek “u”. Wondho “si” ditules nganggo aksoro “sa” seng diwenehi sandhangan wulu dadine muni “si”. Wondho “na” ditules nganggo aksoro “na” tanpo sandhangan mergone wes muni “na”. Dene wondho “u” ditules nganggo aksoro “ha” minongko aksoro panggawa vocal seng diwenehi sandhangan suku dadine muni “u”. Aksoro “ha” ndek kene digunakno mergone ndek aksoro Jowo, vocal seng madeg dewe kudu nganggo aksoro panggawa. Nek didadekno siji, aksoro Jawane yok iku ꦱꦶꦤꦲꦸ.

Tembong Sing

Tembong kapindho yok iku “sing” seng kaperang dadi sawanda ae. Wondho “sing” ditules nganggo aksoro “sa” seng diwenehi sandhangan wulu mbek cecak. Sandhangan wulu gae ngganti suoro dadi “i” dene cecak gae muni “ng” ndek pongkasane wondho. Aksoro Jawane yok iku ꦱꦶꦁ. Tembong iki cekak nangeng kudu tliti anggone menulis mergone cecak mbek wulu kudu diselehake ndek papane kanti betol. Cecak mapan ndek ndhuwure aksoro dene wulu mapan ndek sangisore cecak. Nek kliru panggonan, biso ngowahi tegese tembong kuimeng.

Tembong Sregep

Tembong katelu utowo tembong pungkasane yok iku “sregep” seng kaperang dadi rong wondho, yok iku “sre” mbek “gep”. Tembong iki rodok mligi panulise mergone onk klompok konsonan “sr” ndek wiwitane tembong. Ndek aksoro Jowo, klompok konsonan “sr” ditules nganggo aksoro “sa” seng diwenehi tondo cakra. Cakra yok iku tondo gae aksoro “ra” seng sumambung karo aksoro sakdurunge. Dadi aksoro “sa” seng nganggo cakra kui muni “sra”. Bar diwenehi cakra, tros diwenehi sandhangan pepet dadine muni “sre”. Mulone wondho “sre” ditules nganggo aksoro “sa” plus cakra plus pepet, asile yok iku ꦱꦿꦼ.

Dene wondho “gep” ditules nganggo aksoro “ga” seng diwenehi sandhangan pepet dadine muni “ge”, tros ditutup nganggo aksoro “pa” seng diwenehi pangkon dadine muni “gep”. Pangkon ndek kene gae mateni aksoro “pa” supoyo ogak muni “gepa”. Nek didadekno siji, aksoro Jawane yok iku ꦱꦿꦼꦒꦼꦥ꧀.

Cakra ndek Aksoro Jowo

Cakra kui sawijineng tondo seng wigati tenan ndek aksoro Jowo. Cakra digunakno gae menulis konsonan “r” seng sumambung karo aksoro sakdurunge. Wujude cakra yok iku garis mlengkung cilek seng terpasang ndek sangisore aksoro. Nek aksoro “sa” diwenehi cakra, munine dadi “sra”. Nek aksoro “ka” diwenehi cakra, munine dadi “kra”. Nek aksoro “ta” diwenehi cakra, munine dadi “tra”.

Ndek tembong “sregep”, cakra dipasang ndek aksoro “sa” gae nggae klompok konsonan “sr”. Bar dipasang cakra, tros diwenehi sandhangan pepet gae ngganti suoro dadi “e” dadine munine dadi “sre”. Urut-urutane yok iku aksoro dhasar disek, tros cakra, tros sandhangan. Nek urut-urutane kliru, aksarane bakal salah mbek ogak joss karo tembong seng dikarepake. Cakra iki bedho karo keret seng yo onk gandingan e karo aksoro “r”. Keret digunakno gae klompok konsonan seng onk “re” kanti suoro pepet, dene cakra gae klompok konsonan seng onk “r” tanpo suoro pepet.

Sandhangan seng Digunakno ndek Ukoro Iki

Ndek ukoro iki onk aneko werno sandhangan seng digunakno. Sandhangan wulu digunakno gae ngganti suoro dadi “i” koyo ndek tembong “sinau” mbek “sing”. Sandhangan suku digunakno gae ngganti suoro dadi “u” koyo ndek tembong “sinau” wandane “u”. Sandhangan pepet digunakno gae ngganti suoro dadi “e” koyo ndek tembong “sregep” seng ndue rong wondho seng podho2 nganggo pepet. Cecak digunakno gae muni “ng” ndek pongkasane tembong “seng”.

Kejaba sandhangan suoro, onk yo tondo liyone seng digunakno yok iku cakra gae klompok konsonan “sr” ndek tembong “sregep” mbek pangkon gae mateni aksoro “pa” ndek pongkasane tembong “sregep”. Pangkon iki wigati mergone nek ogak diwenehi pangkon, aksoro kuimeng bakal dianggep ijek ndue suoro “a” dadine munine bakal bedho karo seng dikarepake.

Asile Aksoro Jowo Sakabehe

Nek kabeh tembong kuimeng didadekno siji dadi saukara wutuh, asile yok iku ꦱꦶꦤꦲꦸꦱꦶꦁꦱꦿꦼꦒꦼꦥ꧀꧈ Tondo ndek pongkasane ukoro yok iku podo lingsa seng gunone podo karo tondo titik ndek tulisan Laten. Podo lingsa gae mungkasi ukoro seng wes ganep mbek jangkep.

Ndek aksoro Jowo ogak onk spasi utowo celah antorone tembong siji mbek sijine, dadine kabeh aksoro ditules gandhengan tanpo pedhot. Mulone seng moco kudu prigel anggone merang tembong saben-saben supoyo ogak kliru mangerteni tegese ukoro kuimeng. Ukoro “sinau seng sregep” iki klebu ukoro seng cekak nangeng ngandhut aksoro mligi yok iku cakra. Gae bocah seng lagi ket gladhen, prayogane sinau menulis aksoro tanpo cakra disek sakdurunge nyobak menulis tembong seng nganggo cakra koyo “sregep”. Kanti gladhen saben dino, mesti suwe-suwe bakal lancar anggone moco mbek menulis aksoro Jowo.