Aku dolan ing kutha kediri. Menawa ditulis menyang aksara jawa yaiku
Ukoro “aku dolan ing kuto kediri” nek ditules nganggo aksoro Jowo yok iku
ꦲꦏꦸꦢꦺꦴꦭꦤ꧀ꦲꦶꦁꦏꦸꦛꦏꦼꦢꦶꦫꦶ꧈
Ukoro iki kesusun soko limang tembong sg saben tembong kudu ditules kanti ngurusi sandhangan, pasangan, & pangkon ben coss pleng karo paugerane aksoro Jowo.
Perangane Tembong & Aksoro Jowo
Ukoro “aku dolan ingkuto kediri” kui kesusun soko limang tembong. Saben tembong ndue coro panulise dhewe-dhewe nek digenti nganggo aksoro Jowo. Gae menulis kanti bender, kudu mangerteni disek kepie coro merang wondho utowo suku kata saben tembong kui mau. Bar mangerteni perangane wondho, lagi weneh sandhangan sg coss pleng gae saben aksarane.
Tembong kapisan yok iku “aku” sg kaperang dadi rong wondho, yok iku “a” & “ku”. Wondho “a” ditules nganggo aksoro “ha” minongko aksoro panggawa vocal mergone nok aksoro Jowo vocal sg madeg dewe kudu nganggo aksoro panggawa. Aksoro “ha” nok kene ora dimunekake “ha” nangeng mok minongko wadhah gae suoro “a” ae. Dene wondho “ku” ditules nganggo aksoro “ka” sg diwenehi sandhangan suku dadine muni “ku”. Nek didadekno siji, aksoro Jawane yok iku ꦲꦏꦸ.
Tembong kapindho yok iku “dolan” sg kaperang dadi rong wondho, yok iku “do” & “&”. Wondho “do” ditules nganggo aksoro “da” sg diwenehi sandhangan taling tarung dadine muni “do”. Dene wondho “&” ditules nganggo aksoro “la” tros ditutup nganggo aksoro “na” sg diwenehi pangkon dadine muni “&”. Pangkon nok kene wigati tenan mergone gae mateni aksoro “na” ben ora muni “lana”. Nek didadekno siji, aksoro Jawane yok iku ꦢꦺꦴꦭꦤ꧀.
Tembong Ing & Kuto
Tembong katelu yok iku “ing” sg kaperang dadi sawanda ae. Wondho “ing” ditules nganggo aksoro “ha” minongko aksoro panggawa vocal sg diwenehi sandhangan wulu & cecak. Sandhangan wulu gae ngganti suoro dadi “i” dene cecak gae muni “ng” nok pongkasane wondho. Aksoro Jawane yok iku ꦲꦶꦁ. Tembong iki mok cekak nangeng kudu tliti anggone menulis mergone cecak & wulu kudu diselehake nok papane kanti bender.
Tembong kaping papat yok iku “kuto” sg kaperang dadi rong wondho, yok iku “ku” & “tha”. Wondho “ku” ditules nganggo aksoro “ka” sg diwenehi sandhangan suku dadine muni “ku”. Dene wondho “tha” ditules nganggo aksoro “tha” tanpo sandhangan mergone ws muni “tha”. Butuh digatekno nek aksoro “tha” iki bedo karo aksoro “ta” biasa. Aksoro “tha” klebu aksoro sg ndue panggonan ilat sg bedo naliko diucapake. Nok aksoro Jowo, wujude aksoro “tha” & “ta” kui ancen bedo, mulone kudu dibedakake kanti ceto ben ora kliru. Nek didadekno siji, aksoro Jawane yok iku ꦏꦸꦛ.
Tembong Kediri
Tembong kalima utowo tembong pungkasane yok iku “kediri” sg kaperang dadi telung wondho, yok iku “ke”, “di”, & “ri”. Wondho “ke” ditules nganggo aksoro “ka” sg diwenehi sandhangan pepet dadine muni “ke”. Wondho “di” ditules nganggo aksoro “da” sg diwenehi sandhangan wulu dadine muni “di”. Dene wondho “ri” ditules nganggo aksoro “ra” sg diwenehi sandhangan wulu dadine muni “ri”. Nek didadekno siji, aksoro Jawane yok iku ꦏꦼꦢꦶꦫꦶ. Tembong “kediri” iki minongko jeneng kuto Kediri sg mapan nok Jowo Timur. Panulise ora mbutuhno pangkon nok pungkasane mergone aksoro pungkasane yok iku “ri” sg iseh ndue suoro vocal “i”.
Tembong “kediri” ndue telung wondho sg kabeh nganggo sandhangan. Wondho kapisan nganggo sandhangan pepet gae suoro “e”, dene wondho kapindho & katelu podho2 nganggo sandhangan wulu gae suoro “i”. Sanajan wondho “di” & “ri” podho2 nganggo sandhangan wulu, aksoro dhasare bedo yok iku “da” & “ra”.
Sandhangan sg Digunakno nok Ukoro Iki
Nok ukoro iki ono aneko werno sandhangan sg digunakno. Sandhangan suku digunakno gae ngganti suoro dadi “u” koyo nok tembong “aku” & “kuto”. Sandhangan taling tarung digunakno gae ngganti suoro dadi “o” koyo nok tembong “dolan”. Sandhangan wulu digunakno gae ngganti suoro dadi “i” koyo nok tembong “ing”, “kediri”, & yo minongko perangane cecak gae suoro “ing”. Sandhangan pepet digunakno gae ngganti suoro dadi “e” koyo nok tembong “kediri” wandane “ke”.
Kejaba sandhangan suoro, ono yo tondo lione sg digunakno yok iku cecak gae muni “ing” nok tembong “ing” & “dolan”, sarta pangkon gae mateni aksoro nok pongkasane wondho koyo nok tembong “dolan”. Pangkon iki wigati tenan mergone nek ora diwenehi pangkon, aksoro kui mau bakal dianggep iseh ndue suoro “a” dadine munine bakal bedo karo sg dikarepake.
Asile Aksoro Jowo Sakabehe
Nek kabeh tembong kui mau didadekno siji dadi saukara wutuh, asile yok iku ꦲꦏꦸꦢꦺꦴꦭꦤ꧀ꦲꦶꦁꦏꦸꦛꦏꦼꦢꦶꦫꦶ꧈ Tondo nok pongkasane ukoro yok iku podo lingsa sg gunone podo karo tondo titik nok tulisan Laten. Podo lingsa gae mungkasi ukoro sg ws ganep & jangkep.
Nok aksoro Jowo ora ono spasi utowo celah antorone tembong siji & sijine, dadine kabeh aksoro ditules gandhengan tanpo pedhot. Mulone sg moco kudu prigel anggone merang tembong saben-saben ben ora kliru mangerteni tegese ukoro kui mau. Ukoro iki klebu ukoro sg cukup gampang ditulisake nok aksoro Jowo mergone ora akeh pasangan sg kudu digatekno. Gae bocah sg lagi ket gladhen, ukoro koyo ngene iki coss pleng gae latihan mergone tembunge ora dawa-dawa & sandhangane yo ora ruwet tenan.
