Arane Anak Kewan dalam Bahasa Jawa

Arane anak kewan nok boso Jowo yoiku kuthuk (anak pitik), meri (anak bebek), cempe (anak wedhus), pedhet (anak sapi), gudel (anak kebo), belo (anak jaran), cemeng (anak kucing), kirik (anak asu), tole (anak kelinci), gogor (anak macan), bleduk (anak gajah), ucet (anak ula), precil (anak kodhok), cebong (anak kodhok seng isek nok banyu), kompreng (anak menjangan), piyik (anak manuk dara), beyor (anak iwak), krete (anak bulus), karo entel (anak semut).

Ingon-ingon ndek Omah

Ndek boso Jowo, anak kewan ndue jeneng sing mligi karo bedho karo jeneng kewan diwasane. Jeneng-jeneng iki uwes digunakno ket zaman bien karo dadi bagean soko kasugihan boso Jowo sing kudu dilestarekake. Saben jinis kewan ndue panggilan sing unik gae anake, karo babakan iki ndudohno nek boso Jowo ndue kosakata sing jembar tenan.

Kewan ingon-ingon sing paleng cuwedak karo uripe wong Jowo yoiku pithek utowo ayam. Anak pithek diarani kuthuk. Kuthuk yoiku anak pithek sing isek cilek, wulune alos koyok kapuk, karo isek melu induke nang ngendi-endi. Kuthuk biasane melaku ngetutake induke gae golek pangan karo sinau urep ndek lingkungane. Naliko kuthuk uwes rodok gede karo wulune uwes ket tuwuh ganep, diarani jago cilek gae sing lanang karo babon cilek gae sing wadon.

• Bebek utowo menthok ugo klebu kewan ingon-ingon sing akeh diingoni wong Jowo. Anak bebek diarani meri. Meri ndue wulu sing alos werno kuneng karo sueneng melaku bareng2 karo meri-meri lione ngetutake induke. Meri sueneng dulinan banyu karo ket cilek uwes biso nglangi. Bedane meri karo kuthuk yoiku meri luweh sueneng ndek enggon sing teles karo cuwedak banyu, dene kuthuk luweh sueneng ndek enggon sing gareng.
• Wedhus utowo kambing ugo akeh diingu deneng wong Jowo. Anak wedhus diarani cempe. Cempe biasane laer siji utowo loro. Cempe sing lagi laer wulune isek teles karo durong biso melaku kanti betol. Nangeng bar sawetoro jam, cempe uwes biso ngadek karo melaku ngetutake induke gae nyusu. Cempe ndue perilaku sing lucu mergone sueneng mlumpat-mlumpat karo dulinan karo cempe lione.
• Sapi yoiku kewan ingon-ingon sing gede karo wigati tenan gae wong Jowo, mligine gae tetanen. Anak sapi diarani pedhet. Pedhet sing lagi laer ukurane uwes cukop gede karo bar sawetoro wektu uwes biso ngadek karo melaku. Pedhet nyusu marang induke sampek usia sawetoro wulan sakdurunge ket mangan suket karo pakan lione. Pedhet sing lanang biasane diingu gae digedheake karo didol, dene pedhet wadon biasane diingu gae dipanak maneh.
• Kebo utowo kerbau ugo ndue sebutan mligi gae anake. Anak kebo diarani gudel. Gudel ndue kulit sing ireng utowo klawu peteng karo sueneng berkubang ndek endhut utowo lumpur koyok induke. Gudel biasane melaku ngetutake induke nang sawah utowo enggon angon. Ndek zaman bien, gudel gelek dadi kancane arek2 angon sing dulinan bareng2 ndek sawah.
• Jaran utowo kuda ugo ndue sebutan mligi gae anake. Anak jaran diarani belo. Belo sing lagi laer sikile dowo karo ketok ringkih nangeng sajatine uwes biso ngadek karo melaku bar sawetoro jam. Belo ndue wulu sing alos karo sueneng mlayu-mlayu ndek sacedhake induke. Belo sing uwes gede tros dilatih gae ditunggangi utowo digunakno gae narik gerobak.
• Kucing yoiku kewan ingon-ingon sing akeh diingoni ndek omah. Anak kucing diarani cemeng. Cemeng sing lagi laer matane isek merem karo durong biso ndeloki. Bar sawetoro dino, matane lagi biso melek karo ket biso ndeloki sakiwa-tengene. Cemeng sueneng dulinan karo perilakue lucu tenan, gelek mlayu-mlayu karo godak godakan karo cemeng lione.
• Asu utowo anjing ugo ndue istilah gae anake. Anak asu diarani kirik. Kirik sing lagi laer ugo matane isek merem koyok cemeng. Kirik biasane laer cacahe akeh ndek saben sapisan nglairake, biso sampek limo utowo enem. Kirik sueneng dulinan karo ket cilek uwes biso sinau jogo omah koyok induke.
• Celeng utowo babi ndue anak sing diarani gembluk. Gembluk biasane laer akeh ndek sapisan nglairake, biso sampek sepuloh utowo luweh. Gembluk sing lagi laer ukurane cilek nangeng satset tenan gedhene mergone akeh mangan karo nyusu.
• Kelinci ugo klebu kewan ingon-ingon sing tenar. Anak kelinci diarani tole. Tole sing lagi laer ukurane cilek tenan, wulune durong tuwuh, karo matane isek merem. Tole butoh pangopanan sing tlaten soko induke supoyo biso tuwuh kanti sehat. Bar sawetoro minggu, tole uwes ket tuwuh wulune karo biso mlaku-mlaku metu soko sarange

Kewan Alas sing Galak

Kewan-kewan sing urep ndek alas utowo kewan galak ugo ndue sebutan mligi gae anake ndek boso Jowo. Sebutan-sebutan iki ndudohno nek wong Jowo uwes suwe tenan ngenal karo ngamati kewan-kewan kui mau.

• Macan utowo harimau ndue anak sing diarani gogor. Gogor sing lagi laer wulune uwes onk belange koyok induke nangeng ukurane isek cilek. Gogor biasane laer loro utowo telu ndek sapisan nglairake. Induke jogo gogor kanti ketat karo ngulang gogor carane mburu mangsa ket usia sawetoro wulan.
• Gajah yoiku kewan sing paleng gede ndek dharatan. Anak gajah diarani bleduk. Bleduk sing lagi laer bobote uwes biso sampek satus kg. Bleduk dijogo karo dirawat ora mok deneng induke, nangeng ugo deneng gajah-gajah wadon lione ndek kelompoke. Bleduk butoh wektu sing suwe gae tuwuh diwoso, biso sampek sepuloh taun luweh.
• Ulo utowo ular ndue anak sing diarani ucet. Ucet biasane laer soko endhog sing ditetesake deneng induke. Ucet sing lagi netes ukurane cilek nangeng uwes biso obah karo golek pangan dwe tanpo diurus induke. Babakan iki bedho karo kewan-kewan lione sing anake isek dirawat deneng induke sampek sawetoro wektu.
• Kodhok utowo katak ndue anak sing diarani precil. Nangeng sakdurunge dadi precil, kodhok luweh disek dadi cebong utowo kecebong sing urep ndek banyu karo ndue buntut. Bar ngalami metamorfosis, cebong ilang buntute karo tuwuh sikile, tros dadi precil yoiku kodhok cilek sing uwes biso urep ndek dharatan.
• Menjangan utowo rusa ndue anak sing diarani kompreng. Kompreng ndue wulu sing onk totol-totol putih ndek awake sing gunone gae penyamaran supoyo ora penak di delok deneng predator. Kompreng biso melaku karo mlayu bar sawetoro jam laer mergone ndek alam bebas kudu biso mlayu soko beboyo.
• Bantheng yoiku jinis sapi liar sing urep ndek alas. Anak bantheng diarani wareng. Wareng ndue wulu sing wernane coklat nom sing bedho karo induke sing wulune luweh peteng. Wareng dijogo kanti ketat deneng induke karo kelompoke supoyo aman soko predator.
• Kidang utowo kijang ugo ndue panggilan mligi gae anake yoiku kompreng, podo karo anak menjangan. Kompreng kidang ukurane luweh cilek timbangane kompreng menjangan. Kompreng kidang ugo ndue totol-totol ndek wulune sing gunone gae penyamaran ndek alas.
• Munyuk utowo kethek ndue anak sing diarani munyuk utowo kethek cilek. Anak munyuk biasane digendong ndek wetenge induke karo nang ngendi-endi melu induke. Anak munyuk sinau aneko werno babakan soko induke, klebu coro golek pangan karo coro urep ndek klompok.

Manuk lan Iwen

Manuk utowo iwen ugo ndue sebutan mligi gae anake ndek boso Jowo. Manuk klebu kewan sing akeh jenise karo saben jinis ndue panggilan sing bedho gae anake.

• Manuk dara ndue anak sing diarani piyik. Piyik sing lagi netes soko endhog awake isek gundhul durong onk wulune karo matane isek merem. Piyik disuapi deneng induke nganggo pakan sing uwes diproses ndek temboloke induk. Piyik butoh wektu sawetoro minggu gae tuwuh wulune kanti ganep karo biso sinau mabur.
• Manuk emprit utowo manuk cilik-cilik lione ugo ndue anak sing diarani piyik. Piyik emprit ukurane cilek tenan karo penak tenan tibo soko susuh nek onk angin gede. Mulone, induk emprit nggae susuh sing kuat karo aman gae jogo piyik-piyike.
• Gagak ndue anak sing ugo diarani piyik gagak. Piyik gagak wulune ireng koyok induke nangeng isek alos karo durong ganep. Induk gagak jogo piyike kanti ketat karo bakal nyerang sopo ae sing nyedhaki susuhe.
• Elang utowo alap-alap ndue anak sing diarani piyik elang. Piyik elang biasane laer mok siji utowo loro ndek sapisan nglairake. Induk elang ngajarake piyike coro mabur karo mburu mangsa kanti coro sing kontinyu.
• Angsa ndue anak sing ugo biso diarani meri koyok anak bebek. Meri angsa ukurane luweh gede timbangane meri bebek karo wulune alos werno kuneng utowo klawu. Meri angsa sueneng melaku bareng2 ngetutake induke karo ket cilek uwes biso nglangi.
• Kutut utowo perkutut yoiku manuk sing misuwur ndek budoyo Jowo. Anak kutut diarani piyik kutut. Piyik kutut dijogo kanti apek deneng induke karo bar gede ndue suoro sing merdu sing dadi cirine khase manuk kutut.
• Merak ndue anak sing diarani piyik merak. Piyik merak durong ndue wulu sing endah koyok induke sing lanang. Wulu sing endah karo dowo ndek buntute merak lanang lagi tuwuh bar merak diwoso.

Kewan Banyu karo Segoro

Kewan-kewan sing urep ndek banyu karo segoro ugo ndue sebutan mligi gae anake ndek boso Jowo.

• Iwak utowo ikan sakcoro umum ndue anak sing diarani beyor utowo beyotan. Beyor yoiku anak iwak sing isek cilek tenan karo biasane isek urep ndek sacedhake enggon induke ngendhog. Beyor biasane urep segerombongan gae jogo keamanan soko predator sing luweh gede.
• Kodhok sing uwes kui mau ndek ndhuwur, anake naliko isek urep ndek banyu diarani cebong. Cebong urep ndek banyu karo ambegan nganggo insang. Bar ngalami metamorfosis, cebong dadi precil karo biso urep ndek dharatan. Proses metamorfosis iki klebu salah sawijineng proses sing paleng narik kawigaten ndek jagating kewan.
• Bulus utowo penyu ndue anak sing diarani krete. Krete sing lagi netes soko endhog langsung melaku tumuju segoro kanti feeling alamine. Krete sing lagi netes ukurane cilek tenan karo akeh sing dadi mangsane predator sakdurunge nyampek segoro. Mulone, soko atusan endhog sing ditetesake, mok sawetoro sing biso urep sampek diwoso.
• Yuyu utowo kepiting ndue anak sing cilek tenan karo biasane diarani yuyu cilek utowo larva. Anak yuyu ngalami sawetoro sesi perkembangan sakdurunge dadi yuyu diwoso. Ndek saben bagian, yuyu kudu ganti cangkang mergone cangkange ora biso tuwuh bareng2 karo awake.
• Welut ndue anak sing diarani urang-urang utowo welut cilek. Anak welut urep ndek lendhut utowo lumpur koyok induke karo ket cilek uwes biso golek pangan dwe. Welut cilek sueneng ndhelik ndek bolongan-bolongan cilek ndek sawah utowo kali.
• Lele ndue anak sing diarani lele cilek utowo beyor lele. Anak lele biasane dijogo deneng induk lanange sampek sawetoro wektu bar netes soko endhog. Babakan iki cukop bedo mergone ndek akeh jinis iwak lione, anak iwak ora dijogo deneng induke.

Sing Urep ndek Lemah

Onk ugo kewan-kewan sing urep ndek bumi utowo ndek sangisore bumi sing ndue panggilan mligi gae anake.

• Cacing ndue anak sing diarani lur. Lur ukurane cilek tenan karo wernane isek bening utowo putih. Lur tuwuh kanti coro regenrasi karo pemisahan sing bedo bedho karo kewan-kewan lione.
• Tawon utowo lebah ndue anak sing diarani gangsir. Gangsir urep ndek sarang tawon karo dirawat deneng tawon-tawon buruh. Gangsir ngalami metamorfosis soko larva dadi kepompong tros dadi tawon diwoso. Proses iki butoh wektu sawetoro minggu.
• Jangkrik ndue anak sing diarani jangkrik cilek utowo nimfa. Anak jangkrik uwes serupo karo jangkrik diwoso nangeng ukurane isek cilek karo durong ndue swiwi sing ganep. Anak jangkrik ngalami sawetoro kali ganti kulit sakdurunge dadi jangkrik diwoso.
• Semut ndue anak sing diarani entel. Entel semut ukurane cilek tenan karo dijogo kanti apek deneng semut-semut buruh ndek sarange. Entel ngalami metamorfosis soko larva dadi kepompong tros dadi semut diwoso. Kabeh proses iki kedadean ndek juweru sarang sing dijogo kanti rapi deneng koloni semut.

Kanti mangerteni arane anak kewan ndek boso Jowo, kito bisa ngrasakake sepira sugeh karo jembare kosakata boso Jowo. Saben kewan ndue sebutan sing mligi gae anake, karo babakan iki dadi bukti nek wong Jowo uwes suwe tenan ngamati karo ngenal kewan-kewan ndek sakiwa-tengene kanti juweru.