Basa rinengga yaiku basa endah utawa basa sastra endahe karana 

Boso rinengga yhoiku boso endah utowo boso sostro, endahe karana nggawe tembung pilehan, pepindhan, panyandra, bebasan, paribasan, mbek sakpenunggalane seng ndadekno ukoro dadi bregas, ngresepake ati, sarta nuwuhake kaendahan naliko diwoco utowo dirungokno.

Tegese

Boso rinengga asale soko tembong boso seng tegese lisan utowo tules, mbek rinengga seng tegese dipacaki utowo diayu-ayu. Mulone boso rinengga kui boso seng uwes dipacaki nganggo tembung pilehan gae nuwuhake kaendahan. Boso rinengga gelek digunakno nok sostro Jowo, koyo ta nok tembang macapat, geguritan, gancaran, pawiwahan, mbek aneko werno adicara tradisi Jowo liyone.

Boso rinengga iki ora podo karo boso padinan seng biasa digunakno saben dinone. Boso padinan kui luweh prasojo mbek ngutamakake kepastian, dene boso rinengga luweh ngutamakake kaendahan mbek kelembutan. Mulone soko kui, boso rinengga gelek diarani boso sostro, mergone endah mbek ngandhut nilai seni seng dokor.

Nggawe Tembong Pilehan

Boso rinengga dadi endah mergone nggawe tembung pilehan seng ora biasa digunakno nok pecelaton saben dino. Tembung kui mau dipileh kanti permati supoyo ndue suoro seng laras, teges seng jeru, sarta gambarane seng cetho. Tulodone, ketimbang omong ayu, nok boso rinengga nggawe tembong sulistya utowo endah nok werno. Tembung pilehan koyo ngene iki ndadekno ukoro luweh nges mbek ngresepake.

Sakliane kui, boso rinengga yo nggawe tembung seng ndue wirama utowo iromo seng laras. Naliko diwoco utowo dirungokno, ukoro2 nok boso rinengga ketok koyo tembang seng nggae ati ayem mbek tentrem. Wirama iki dumadi soko pilehan tembong seng cacahe wondho mbek dhawahe suoro uwes dipetung kanti premati.

Pepindhan mbek Panyandra

Pepindhan yhoiku unen-unen seng nggambarno sawijineng kahanan kanti mbandhingake karo kahanan liyone seng ndue sipat memper. Tulodone, eseme koyo madu sinangling, seng tegese eseme manis tenan koyo madune tawon. Pepindhan koyo ngene iki ndadekno boso rinengga dadi luweh urep mbek nggugah pangrasa.

Panyandra yo klebu perangane boso rinengga seng wigati. Panyandra yhoiku tembung gae nggambarno kaendahan utowo kahanan kanti coro seng mligi. Tulodone, gae nggambarno wedok ayu nggawe panyandra koyo ta idepe tumengeng tawang, tegese idepe lentik mendhuwur koyo tumuju nok langit. Utowo alise nanggal sepisan, tegese alise tipis meliuk koyo wulan tanggal sepisan. Panyandra-panyandra koyo ngene iki ndadekno gambarane dadi luweh cetho mbek endah.

Bebasan mbek Paribasan

Bebasan yhoiku unen-unen seng ngemu surasa pepindhan kanggo sipat utowo tumindake menungso. Bebasan iki nggawe tetandhingan karo barang utowo kewan gae nggambarno karakter utowo kelakuane wong. Tulodone, kebo nusu gudel, seng tegese wong tuo seng njaluk wuruk marang wong nom. Bebasan koyo ngene iki ndadekno boso rinengga soyo sugeh teges mbek ngandhut plajaran seng jeru.

Paribasan yhoiku unen-unen seng uwes gumathok mbek ngandhut omongan apik. Tulodone, becik ketitik elek ketara, seng tegese tumindak becik utowo elek kui mesti bakal ketara nok tembe mburine. Paribasan-paribasan koyo ngene iki ndadekno boso rinengga ora mok endah nok suoro, nangeng yo endah nok teges mbek ngandhut kawicaksanan.

Purwakanthi

Purwakanthi yhoiku runtutane suoro utowo tembong seng podo nok sawijineng ukoro. Purwakanthi onk telung werno, yhoiku purwakanthi guru suoro, purwakanthi guru sostro, mbek purwakanthi guru boso. Purwakanthi guru suoro yhoiku runtutane suoro vocal seng podo nok pongkasane tembong. Tulodone, padhang njingglang, seng ndue suoro vocal a seng podo nok pongkasane.

Purwakanthi guru sostro yhoiku runtutane aksoro konsonan seng podo nok wiwitane tembong. Tulodone, sluman slumun slamet, seng ndue aksoro sl seng podo nok wiwitane saben tembong. Dene purwakanthi guru boso yhoiku balene tembong seng podo nok sawijineng ukoro. Purwakanthi-purwakanthi iki ndadekno boso rinengga dadi laras nok suoro mbek sedep dirungokno.

Papane Boso Rinengga nok Bebrayan Jowo

Boso rinengga ndue enggon seng wigati nok bebrayan Jowo. Boso iki digunakno naliko adicara-adicara resmi koyo ta pahargyan temanten, supitan, sripahan, mbek aneko werno adicara tradisi liyone. Pranatacara utowo panatacara gelek nggawe boso rinengga gae nggae swasono adicara dadi luweh agung mbek merbawani.

Nok jagating sostro Jowo, boso rinengga dadi dhasare poro pujonggo gae nyipta karyo seng adi luhung. Tembang macapat, kakawin, kidung, mbek geguritan podo nggawe boso rinengga gae medharake roso pangrasa kanti coro seng endah. Mulone soko kui, boso rinengga kudu tetep disinaoni mbek dilestarekake supoyo kaendahane boso Jowo ora luntur kagerus owah-owahane zaman.