Diarani Saloka Menawa Lereging Teges Magepokan Karo Sing…

Diarani saloka menowo lereging teges magepokan karo seng diparibhasakake, yok iku wonge utowo pawongane seng diduweni karakter, sipat, utowo kahanan tartamtu seng dilukisake kanti pepindhan kewan, tetanduran, utowo barang.

Teges mbek Titikane Saloka

Saloka kui salah sawijining perangane unen-unen nok boso Jowo seng ndue sipat entar utowo ogak iso ditegesi kanti lugu. Saloka klebu unen-unen seng wes gumathok, tegese ogak keno diowahi susunan tembunge. Seng dadi titikan penting soko saloka yok iku lereging teges utowo pokok maknone magepokan karo wonge, yok iku seng dituju utowo seng dikandhakake. Dadi, nek onok saloka seng nyebutake kewan, tetanduran, utowo barang, sejatine seng dikarepake dudu kewan utowo barang meng, nangeng wonge utowo pawongane seng diduweni karakter koyok seng kuimeng nok saloka meng.

Babakan iki seng mbedakake saloka karo bebasan mbek paribasan. Nek nok bebasan, lereging teges tumuju marang kahanane utowo sipatipun tumindak. Nek nok paribasan, lereging teges tumuju marang omongan utowo plajaran. Nangeng nek nok saloka, seng dadi punjering teges yok iku wonge, pawongan seng diduweni karakter utowo kahanan tartamtu.

Saloka minongko Pepindhan kanggo Wong

Saloka kui sejatine pepindhan utowo perumpamaan seng digunakno kanggo nggambarno karakter, sipat, utowo kahanan sawijining pawongan. Mergone lereging teges magepokan karo wonge, mulone saloka gelek nggawe citra kewan, tetanduran, utowo barang kanggo ngibaratake pawongan kuimeng. Tuladhane, nek onok saloka seng nyebutake asu, kucing, utowo manuk, sejatine seng dikarepake dudu kewan meng, nangeng karakter utowo tumindake pawongan seng memper karo sipate kewan kuimeng.

Coro ngunu kui minongko kebudayan boso Jowo seng wes temurun. Wong Jowo luweh sueneng nggawe boso seng alos mbek ogak bloko suta nek arep ngandakno karakter utowo tumindake wong lio. Ketimbang ngandakno kanti langsung nek sawijining pawongan kui elek kelakuane, wong Jowo luweh milih nggawe saloka seng ngemu teges entar supoyo ogak gae loro atine wong seng dikandhakake.

Conto Saloka mbek Gegayutane karo Wong

Kanggo luweh ceto mangerteni nek saloka kui lereging teges magepokan karo wonge, nok ngisor iki sawetoro conto saloka seng iso dionceki maknone.

• Kebo nusu gudel. Saloka iki tegese wong tuek seng njaluk wuruk marang wong nom. Seng dikandhakake nok saloka kui kebo mbek gudel, nangeng sejatine seng dikarepake dudu kebo mbek gudel tenanan, nangeng wonge. Kebo minongko pepindhan kanggo wong tuek, dene gudel minongko pepindhan kanggo wong nom. Lereging teges ceto tenan tumuju marang pawongan seng ndue kahanan koyok ngunu.
• Mentimun wungkuk jogo imbuh. Saloka iki tegese wong seng ogak puinter utowo ogak prigel seng mok kanggo jogo imbuh utowo cadangan ae. Mentimun wungkuk kui mentimun seng wes bengkok mbek ogak apek rupane, mulone ogak dadi pilehan utama. Nangeng seng dikarepake soko saloka iki dudu timune, nangeng wonge seng ngrumangsani nek awake dewe mok dadi tambahan utowo ogak diajeni.
• Asu belang kalung wang. Saloka iki tegese wong asor nangeng sugeh bandha. Asu belang kui kewan seng dianggep asor, nangeng nek kalung wang utowo dhuwit, dadi ketok winulyo. Seng dadi lereging teges yok iku wonge seng ndue kahanan koyok ngunu, dudu asune.
• Bathok bolu isi madu. Saloka iki tegese wong seng ketok asor utowo ogak pantes nangeng sejatine ndue kapinteran utowo kaluwihan seng gede. Bathok bolu kui barang seng ogak aji, nangeng nek isine madu, dadi ndue rega seng lwarang. Koyok tradisi, seng dikarepake dudu barange, nangeng wonge seng memper karo kahanan kuimeng.
• Yuyu kangkang. Saloka iki tegese wong seng ngapusi kanti coro ngaku-aku duweke liane. Yuyu kangkang kui kewan seng mlakune ngangkang. Nangeng seng dikarepake soko saloka iki dudu yuyune, nangeng wonge seng tumindake koyok ngunu.
• Cecak nguntal cagak. Saloka iki tegese wong cilek seng kepengin nindakake permasalahan seng gede tenan sampek ogak klakon. Cecak kui kewan cilek, dene cagak kui barang seng gede. Ogak mungkin cecak iso nguntal cagak. Saloka iki ditujukake marang wonge seng ndue pepinginan seng ogak cocog karo kapabilitase.

Bedane Saloka karo Bebasan

Kanggo luweh ceto mangerteni nek saloka kui lereging teges magepokan karo wonge, butuh dimangerteni yo bedane karo bebasan. Bebasan kui unen-unen seng lereging tegese magepokan karo kahanan utowo tumindake, dudu wonge. Tuladhane, “nggayuh tawang” tegese nduwe pepenginan seng dokor tenan. Nok kene seng dadi punjering teges yok iku tumindake nggayuh, dudu wonge seng nggayuh. Bedho karo saloka “kebo nusu gudel” seng ceto tenan menowo seng dadi punjering teges yok iku wonge, yok iku wong tuek seng njaluk wuruk marang wong nom.

Conto liyane, bebasan “rawe-rawe rantas malang-malang putung” tegese sakabehing pepalang bakal diadhepi mbek diselesaiake. Seng dadi lereging teges yok iku tumindake ngadhepi pepalang, dudu wonge seng ngadhepi. Nek dibandhingake karo saloka “asu belang kalung wang” seng ceto menowo lereging teges yok iku wonge seng asor nangeng sugeh, dudu tumindake.

Kanti ngunu, iso dingerteni nek saloka mbek bebasan kui podopodo unen-unen seng ngemu teges entar, nangeng lereging tegese bedho. Saloka tumuju marang wonge, dene bebasan tumuju marang kahanane utowo tumindake.

Bedane Saloka karo Paribasan

Saloka yo kudu dibedakake karo paribasan. Paribasan kui unen-unen seng lereging tegese magepokan karo omongan utowo plajaran. Paribasan ndue sipat koyok arahan utowo anjuran seng iso kanggo pegangan urep. Tuladhane, “becik ketitik elek ketara” tegese tumindak becik bakal ketok, tumindak elek yo bakal ketok. Nok kene seng dadi punjering teges dudu wonge mbek dudu kahanane, nangeng pituture utowo nasehate.

Conto paribasan liyane yok iku “sopo nandur bakal ngundhuh” seng tegese sopo seng tumindak becik bakal nompo asil seng becik, mbek sopo seng tumindak elek bakal nompo asil seng elek. Seng dadi lereging teges yok iku piwulange, dudu wonge.

Dadi nek ditoto, bedane telung jinis unen-unen kui ngene. Saloka lereging tegese magepokan karo wonge. Bebasan lereging tegese magepokan karo kahanane utowo tumindake. Paribasan lereging tegese magepokan karo pituture utowo piwulange.

Mengapa Saloka Nggawe Pepindhan Kewan mbek Barang

Pitakonan seng gelek metu yok iku kenapa saloka luweh akeh nggawe pepindhan kewan mbek barang kanggo nggambarno karakter utowo kahanan pawongan. Babakan iki ogak iso dipisahake soko budoyo Jowo seng ngutamakake unggahungguh mbek toto kromo. Wong Jowo ndue falsafah nek ngandakno karakter utowo tumindake wong lio kui kudu ngati-ati supoyo ogak gae loro ati. Mulone, ketimbang ngandakno kanti bloko suta, wong Jowo luweh milih nggawe pepindhan utowo perumpamaan.

Kewan mbek barang dipileh minongko pepindhan mergone ndue sipat utowo karakter seng wes dimangerteni bareng2 deneng wong-wong. Semisalne, asu dianggep asor, kebo dianggep bodho utowo kasar, cecak dianggep cilek mbek ogak due doyo, mbek sapanunggalane. Kanti nggawe pepindhan kuimeng, wong seng ngrungokno iso secepatnya mangerteni opo seng dikarepake tanpo kudu diterangno kanti dowo.

Sakliane kui, pepindhan kewan mbek barang yo ndadekake saloka gampang dieling-eling. Mergone gambarane ceto mbek gampang dibayangake, saloka iso temurun soko generasi siji ng generasi sabanjure tanpo owah.

Saloka nok Panguripan Saben Dino

Senajan zaman wes moderen, saloka ijek gelek digunakno nok panguripan saben dino, mligine nok wong-wong Jowo seng ijek ngugemi budoyo. Saloka gelek digunakno naliko wong tuek paring omongan marang anak-anake, naliko wong podo rerembugan babakan karakter utowo tumindake wong lio, utowo naliko onok adicara rutinitas seng nggawe boso Jowo seng alos.

Nok dunyo pendhidhikan, saloka yo ijek diulangne nok sekolahan minongko perangane pelajarn boso Jowo. Murid diulangne supoyo iso mbedakake saloka, bebasan, mbek paribasan, sarta iso nggawe kanti maknyos nok pacaturan utowo cerita. Mangerteni nek saloka kui lereging tegese magepokan karo wonge dadi kunci kanggo iso mbedakake saloka karo jinis unen-unen liyane.

Nok karyo sastro Jowo, saloka yo gelek digunakno kanggo nambahi kaendahan mbek bobote boso. Pujonggo mbek panulis Jowo gelek nggawe saloka kanggo nggambarno parogo nok crito kanti coro seng luweh alos mbek ngemu teges seng jeru. Kanti nggawe saloka, parogo nok crito iso dilukisake kanti coro seng ogak langsung nangeng tetep ceto mbek mentes.