Ing Ngisor Iki Kalebu Jinise Unggah-Ungguh Basa Jawa Yaiku Kajaba

Ing ngisor iki kalebu jinise unggah-ungguh basa Jawa yaiku ngoko lugu, ngoko alus, krama lugu, lan krama alus. Sing kajaba utawa ora kalebu jinise unggah-ungguh basa Jawa yaiku basa rinengga, amarga basa rinengga iku dudu tataran unggah-ungguh nanging kalebu ragam basa sing dipaesi nganggo tembung-tembung endah lan pepindhan.

Pangertene

Unggahungguh boso Jowo yoiku aturan utowo atoran panganggone boso Jowo minurot tingkatan & tatakrama. Unggahungguh boso iki minongko bentuk pakurmatan marang wong seng dijak guneman. Saben tataran boso ndue kanggone & panganggo seng bedobedo, gumantung soko sopo seng ngajak guneman, sopo seng dijak guneman, & sopo seng digunem.

Nok piulangan boso Jowo, gelek ditemokno pitakonan kanti pola “nok ngisor iki klebu jenise unggahungguh boso Jowo yoiku kejobo.” Pitakonan koyok ngunu kui tujuane gae nguji pengetahuan murid babakan opo ae seng klebu & ora klebu jenise unggahungguh boso Jowo. Mulone, puwenting tenan gae mangerteni jinis-jinise unggahungguh boso Jowo kanti ceto.

Jinis-Jinise

Unggahungguh boso Jowo sakcoro umum kaperang dadi telung tataran khusus, yoiku boso ngoko, boso madya, & boso kromo. Saben tataran ijek kaperang maneh dadi sub-tataran seng luweh mligi.

Boso ngoko yoiku tataran boso seng paleng biasa & ora nganggo tatakrama mligi. Boso ngoko diperang dadi loro, yoiku ngoko lugu & ngoko alos. Ngoko lugu yoiku boso ngoko seng kbeh tembunge nganggo tembong ngoko tanpo campuran tembong kromo. Boso iki biasane digunakno gae guneman karo konco sapantaran, wong seng wes cedak, utowo wong tuo marang bocah cilek. Dene ngoko alos yoiku boso ngoko seng di campuri tembong kromo inggil utowo kromo andap gae ngurmati wong seng dijak guneman. Boso iki biasane digunakno deneng wong tuo marang wong seng luweh nom nangeng ijek diwenehi pakurmatan.

Boso madya yoiku tataran boso seng onk nok antorone boso ngoko & boso kromo. Boso madya iki kaperang dadi telung jinis, yoiku madya ngoko, madyantara, & madya kromo. Madya ngoko yoiku boso madya seng ijek akeh campuran tembong ngokone. Madyantara yoiku boso madya seng wes rodok akeh nganggo tembong kromo. Dene madya kromo yoiku boso madya seng wes meh podo karo boso kromo nangeng durong sampurno.

Boso kromo yoiku tataran boso seng paleng alos & dukur dewe. Boso kromo kaperang dadi loro, yoiku kromo lugu & kromo alos. Kromo lugu yoiku boso kromo seng kbeh tembunge nganggo tembong kromo nangeng ora nganggo tembong kromo inggil utowo kromo andap. Boso iki digunakno gae ngurmati wong seng luweh tuo utowo wong seng durong dingerteni. Dene kromo alos utowo kromo inggil yoiku tataran boso seng paleng dukur & paleng alos. Boso iki nggae tembong kromo inggil & kromo andap gae ngurmati wong seng dijak guneman. Biasane digunakno marang wong seng luweh tuo, wong seng diajeni tenan, utowo nok kahanan resmi.

Seng Ora Klebu Jenise Unggah-Ungguh Boso Jowo

Gae mangsuli pitakonan “kejobo,” murid kudu mangerteni opo ae seng dudu klebu jenise unggahungguh boso Jowo. Seng ora klebu jenise unggahungguh boso Jowo antorone yoiku boso Indonesia, boso dialek, boso slang, & boso campuran seng ora ndue aturan unggahungguh. Yo beberapa istilah koyoto boso rinengga, boso kawi, utowo boso Jowo kuna kui dudu jinis unggahungguh boso Jowo, nangeng klebu variasi boso utowo undha-usuke boso seng bedho kontekse.

Boso rinengga contone yoiku boso Jowo seng dipaesi nganggo tembong2 endah & pepindhan, nangeng kui dudu tataran unggahungguh. Semono yo boso kawi yoiku boso Jowo kuna seng digunakno nok karyo sastro lawas, dudu bagian soko sistem unggahungguh. Mulone, nek onk pilehan jawaban seng nyebutake boso rinengga, boso kawi, boso Indonesia, utowo boso dialek minongko jenise unggahungguh boso Jowo, kui seng dadi jawaban kejobo utowo seng ora betol.

Ciri-Cirine Saben Tataran Unggah-Ungguh

Saben tataran unggahungguh ndue ciri” seng mligi. Boso ngoko lugu dicireni nganggo tembong2 ngoko kbeh, koyoto aku, sampean, mangan, turu, & sapanunggale. Boso ngoko alos dicireni nganggo tembong ngoko nangeng onk tembong kromo inggil gae wong seng diajeni, koyoto panjenengan, dhahar, & sare.

Boso kromo lugu dicireni nganggo tembong2 kromo koyoto kulo, sampeyan, nedo, & tilem. Dene boso kromo alos dicireni nganggo tembong kromo inggil koyoto panjenengan, dhahar, sare, & tendak.

Kanti mangerteni ciri-cirine saben tataran kuimeng, murid biso luweh gampang mbedakake endi seng klebu jenise unggahungguh boso Jowo & endi seng dudu. Pitakonan “kejobo” nok masalah boso Jowo dadi luweh gampang dijawab nek murid wes ngerteni kanti ceto babakan sistem unggahungguh boso Jowo seng dumadi soko boso ngoko, boso madya, & boso kromo bareng2 karo sub-tatarane dhewe-dhewe.

Steve Gal

Penulis sejak 2012. Konten kreator. Social media influencer. Entrepreneur. Saya mencintai bahasa daerah. Saya memiliki visi melestarikan basa jawa. Sejak kecil saya suka wayang kulit dan kesenian ludruk.